Inleiding
Bij testament kan iemand worden benoemd die het testament van de erflater moet uitvoeren, dit is de executeur. Door het aanvaarden van de benoeming neemt de executeur bepaalde taken op zich. Een executeur heeft verregaande bevoegdheden, maar in bepaalde situaties kunnen de erfgenamen toch om een executeur heen. Wanneer de executeur zijn taken ernstig verwaarloost is dat een reden voor ontslag door de kantonrechter. En wanneer een erfgenaam door het handelen van een executeur is benadeeld, kan hij de executeur aansprakelijk stellen voor de schade.

Taken van de executeur
Op grond van de wet heeft een executeur ten eerste de taak om de goederen van de nalatenschap te beheren. Dat doet een executeur door het verrichten van handelingen die voor de normale exploitatie nodig zijn. Ook moet een executeur de schulden van de nalatenschap voldoen.
In het testament kunnen de taken van de executeur worden beperkt of uitgebreid. Een beperking is bijvoorbeeld dat de executeur niet de nalatenschap beheert, maar alleen de begrafenis regelt. Een uitbreiding kan zijn dat de executeur net als een bewindvoerder de erfenis mag verdelen(het zgn. afwikkelingsbewind).
De executeur heeft voor de uitvoering van de meeste werkzaamheden geen toestemming van de erfgenamen nodig. Over de verkoop van goederen moet echter wel zoveel mogelijk overleg met de erfgenamen plaatsvinden. Indien de verkoop van goederen nodig is om schulden te betalen, dan mag de executeur dit doen. Wanneer een erfgenaam het niet eens is met de verkoop van een goed door de executeur, is het mogelijk de kwestie aan de kantonrechter voor te leggen.
Een executeur is tegenover de erfgenamen verplicht alle gevraagde informatie te verstrekken.

De verplichting tot het verstrekken van informatie heeft wel een grens. Een executeur hoeft een erfgenaam geen informatie te verstrekken wanneer de erfgenaam die informatie nodig heeft voor iets dat niets te maken heeft met de taak van de executeur en geen enkele relatie heeft met het beheer van de nalatenschap(Hoge Raad, 5 september 2008).

De executeur hoeft zijn werk niet voor niets te doen. Op grond van het nieuwe erfrecht heeft hij recht op 1% van de erfenis als beloning voor zijn diensten. De erflater kan in zijn testament bepalen dat de beloning van de executeur hoger of lager moet zijn. In extreme gevallen –er is een bijzonder omvangrijke nalatenschap en de executeur hoeft bijna niets te doen- kan de kantonrechter de beloning anders regelen.

Ontslag
Een executeur die zijn benoeming heeft aanvaard kan op grond van gewichtige redenen worden ontslagen. Gedacht kan worden aan een:
- ernstig wantrouwen van de erfgenamen in de executeur
- het weigeren om informatie te geven aan de erfgenamen
- tegenstrijdige belangen tussen de executeur en (andere) erfgenamen.
Het ontslag wordt verleend door de kantonrechter, bijvoorbeeld op verzoek van een mede-executeur of een (andere) erfgenaam. Wij kunnen u informeren over de situaties waarin van een zodanig wantrouwen sprake is en adviseren u graag. Indien nodig staan wij u natuurlijk bij in een procedure.

Beneficiaire aanvaarding
Wanneer de nalatenschap veel schulden heeft en het niet duidelijk is of al die schulden kunnen worden betaald, is het ook mogelijk om de werkzaamheden van een executeur te beëindigen door het beneficiair aanvaarden van de nalatenschap. De taken van de executeur eindigen wanneer deze niet kan aantonen dat er voldoende in de boedel zit. De erfgenamen worden dan vereffenaar.

Aansprakelijkheid
Een executeur moet zich gedragen als een goed en zorgvuldig executeur. Wanneer hij zijn taken verwaarloosd kan hij tot vergoeding van de schade worden veroordeeld. Of een zodanige vordering kans van slagen heeft, ligt aan de omstandigheden van het geval. Aan de hand van de tot nu toe bestaande jurisprudentie kunnen wij u over een eventuele aansprakelijkheid een advies uitbrengen.

In een voorbeeld uit de jurisprudentie vond de rechter een executeur aansprakelijk voor de schade die was ontstaan als gevolg van het niet tijdig verkopen van een effectenportefeuille.

Voor vragen, een advies en/of juridische bijstand kunt u contact opnemen met onze advocaten Toon Kool of Maddie Wisman, beiden gespecialiseerd in erfrecht.

Download deze nieuwsbrief als PDF